• جدیدترین ها
  • بیشترین دانلودها
  • محبوب ترین ها
 
 
       

تعداد بازدید:2432 | تاریخ انتشار:23-7-1393
شناخت پوستر، لازمه ورود به‌ نقد آن است.

حمید  شریفی در جلسه نقد آثار نهضت مردمی پوستر انقلاب:

شناخت پوستر، لازمه ورود به‌ نقد آن است.

لازم نیست کسی که نقد می‌کند حتماً طراح پوستر باشد اما باید پوستر را بشناسد که به‌عنوان یک رسانه چه جایگاه و اهدافی دارد و حوزه ارتباطی آن کجاست؛ باید این‌ها را بشناسد و بر اساس آن صحبت کند.

شاید بد نباشد با توجه به اینکه در ایام هفته دفاع مقدس حضور داریم، یادی از آن دوستان و عزیزانی کنیم که به‌واسطه رشادت‌های خود، این امنیت و آرامش را برای ما به ارمغان آوردند. این نسل بدانند که پیش از انقلاب، چیزی تحت عنوان فعالیت هنری بچه مسلمانی وجود نداشت. باور این بود که اگر کسی بخواهد در حوزه هنر فعالیت کند، باید دین نداشته باشد! در آن دوران می‌گفتند دین به هنر ربطی ندارد و دین‌داران نیز به این واسطه که فعالان هنری ارتباطی با دین نداشتند، سمت هنر نمی‌رفتند. انقلاب اسلامی این تقسیم‌بندی را شکست، هنرمندان طاغوتی نیز پس از انقلاب یا فرار کردند و یا کنار نشستند و آن هنرمندان هیچ کمکی به هنر انقلاب نکردند؛ درحالی‌که در سایر انقلاب‌ها، هنرمندان نیز به انقلابیون کمک می‌کردند. انقلاب ما یک انقلاب دینی بود و بایدها و نبایدهایی داشت که آن هنرمندان طاغوتی نمی‌پذیرفتند. اینجا بود که جوانانی مثل شما پا به عرصه هنر گذاشتند و رویش های هنر انقلابی آغاز گردید. نمایش دوباره نسبت دین و هنر یکی  از معجزات انقلاب بود و در این دوره جلوه‌های هنر دینی نمایان شد؛ اینجا بود که مردم فهمیدند هنر تا چه اندازه به دین نزدیک است.

در دو دهه ابتدای انقلاب، هنر ویژگی‌ها و جلوه‌های خود را به‌خوبی نشان داد. به این معنا که هنر از جنس دین است، هنری که با فطرت انسان سازگاری دارد. متأسفانه در دو دهه اخیر تلاش شده تا ویژگی‌های دینی نمایان شده در هنر را از بین ببرند، چرا بعضی می‌خواهند فرهنگ پایداری و دفاع مقدس را حذف کنند؟ دلیلیش واضح است؛ برای این‌که ما فرهنگ مقاومت را نداشته باشیم و منفعل شویم. در شب های عملیات فرماندهان به ما می گفتند که هر کس می ترسد و منفعل می شود با ما نیاید! زیرا دیگران را هم زمین گیر می کند. من هم امروز به شما جوان ها می گویم که در جمع شما کسی حق ندارد منفعل شود؛ چرا که هر کس تردید کند دیگران را هم از حرکت و جهاد باز می دارد.

تفکر، پایه و اصل این نهضت است. مبنای هر نهضت، هنر و اندیشه است؛ بسیاری گفتند که هنر، دین و ویژگی‌های کاربردی چه ارتباطی به یکدیگر دارند؟ بسیاری از این‌هایی که در عرصه‌های هنری فعالیت می‌کنند، کار خود را به‌عنوان هنر نمی‌شناسند زیرا نگاه آنان یک نگاه کاسب‌کارانه است و باید دقت کنیم که ما در این میان منفعل نشویم. می توانیم  به جزئیات کارمان شک کنیم اما باید از این راه به‌یقین برسیم و به راه خود ادامه دهیم.

اگر من چیزی در عرصه هنر کسب کرده‌ام، به برکت انقلاب اسلامی بوده است، فضایی که انقلاب و جریان انقلاب ایجاد کرد،باعث شد تا ما هنر را تجربه کنیم.  به‌خصوص دهه شصت که شبانه‌روز کار می‌کردیم؛ امروز شما برای چیدن یک حروف با یک نرم‌افزار، با طراحی و بافت دلخواه خود این کار را به سرعت انجام می‌دهید اما آن روز این‌گونه نبود. چیزی را که امروز شما براحتی در نرم افزار مشاهده می کنید ما باید آنرا در ذهنمان تجسم می کردیم.

آنچه باید دقت شود این است که طراحی گرافیک و حوزه هنر گرافیکی یک مقوله است و بحث امکانات، تجهیزات و قابلیت‌های اجرایی چیز دیگری است.  مانند اینکه هنر عکاسی یک فن، مهارت، فکر، اندیشه و خلاقیت است و ارتباطی با ابزار ندارد. در کار هنری محدودیت‌ها تعیین‌کننده نیستند، بلکه تأثیرگذار هستند و حتی می‌توانند کیفیت کار را نیز افزایش دهند. باید به محدودیت‌ها به‌عنوان یک فرصت نگاه کنیم.

لازمه ورود به بحث نقد شناخت جامع پوستر است، لازم نیست کسی که نقد می‌کند حتماً طراح پوستر باشد اما باید پوستر را کاملاً بشناسد و جایگاه و اهداف آنرا به عنوان یک رسانه  به درستی درک کند.

دومین شرط در نقد مشخص بودن منظور نقاد است باید معلوم باشد که منظور نقاد چیست، در بعضی برنامه‌های هنری که نقد می‌کنند، حرف‌های کلی گفته می‌شود که معنایی ندارد؛ ممکن است در روند یک داوری، منتقد اثری را نپسندد، اما می بایست طبق محدوده تعریف‌شده جلو رفته و به آن توجه داشت.

از دیگر شرایط نقد آن است که طرح را نقد کنیم نه طراح را. گاهی ما با یک نفر مخالفیم یا اصلاً او حرف بدی زده، اما همین که به شیوه خوبی پیامش را بیان کرده، باید مورد توجه قرار بگیرد.  

باید اقتضائات پوستر به عنوان یک رسانه خاص و مستقل را شناخت و تفاوت آن را با دیگر رسانه ها و مدیوم ها مانند بیلبورد و مجله و یا تلویزیون دانست. پوستر نصب می شود. نه در دست مخاطب است و نه در فاصله ای دور از او قرار دارد.

برای نقد صحیح باید ابتدا کار را تجزیه‌ و آنگاه تحلیل کنیم؛ یعنی اجزای یک اثر را در ابتدا بشناسیم. ایده، محتوا، طرح و سایر مؤلفه‌ها را ببینیم. ممکن است ایده خوب باشد اما اجرای او ضعیف باشد؛ باید همه این‌ها را به تفکیک دید. اینکه کسی حروف را می شناسد یا تصویر را می شناسد یا حتی فقط دیزاینر خوبی است را باید به صورت جزء جزء و جداگانه ببینیم تا در قضاوتمان به خطا نرویم. ما در نقد نباید به گفتار و توضیح طراح کار داشته باشیم بلکه با اثرش کار داریم. همچنین در نقد نمی توان صفر و صدی دید و نباید بگوییم کاری کاملا خوب است یا کاملا بد! بارها شاید آن هستیم که هنرمندی می گوید : دوست دارم یا دوست ندارم! این عبارات کلی گویی است و قضاوت های اشتباهی خواهد بود.

اگر بگویم طراحی پوستر جدی‌ترین، مهم‌ترین و کامل‌ترین بخش طراحی گرافیک است، گزاف نگفته‌ام، در طراحی پوستر تمام شئونات طراحی گرافیک وجود دارد؛ در بخش طراحی پوستر این امکان و ظرفیت وجود دارد که همزمان همه شئون گرافیک مانند حروف، رنگ، تصویرسازی و . . . بکار گرفته شود و این باعث ماندگاری اثر می‌شود.

پوستر توانایی تبدیل‌شدن به سایر مدیوم‌های گرافیکی را دارد، بدانید کاری که شما انجام می‌دهید در عرصه گرافیک دارای چه جایگاهی است؛ پوستر این ظرفیت را دارد که به مدیوم‌های دیگر تبلیغی، گرافیکی و محیطی تبدیل شود، درحالی‌که دیگر جنبه‌های کار گرافیکی و تبلیغات توان تبدیل‌شدن به پوستر را ندارند.

در فرآیند آموزش، بچه‌ها دوست دارند تجربه کنند اما یکجایی نگران خراب شدن کارشان هستند، اینجاست که معلم باید ظرفیت‌های دانشجو و هنرجو را بشناسد و گاهی او را هُل دهد و گاهی بدون آن‌که خود او بفهمد، هنرجویش را در آن ورطه بیاندازد. معلم با تدبیر و ترفندهای مختلف به ‌نوعی شعبده‌بازی دست می زند.

یکی از ویژگی‌های پوستر این است که وقتی ما آن را دیدیم، باید ما را دچار یک شگفتی کند، یعنی اگر این اتفاق نیفتد، کار جدیدی در آن دید‌ه نمی‌شود؛ پوسترهایی که وجه اجتماعی دارد باید این خصوصیت را داشته باشد.

اگر در یک پوستر از حروف هم استفاده شد، وجه بصری آن نسبت به وجه ادبی ارجحیت دارد. پروراندن ایده، جنس عناصر به جهت ترسیم و کیفیت و موقعیت قرارگیری باید باهم هماهنگ شود و یک پیکره واحد را ارائه کند.

 

نظرات شما
نام: درج نظر:
پست الکترونیک:  
وب سایت:
نظر به صورت خصوصی ارسال شود  
حاصل عبارت 5+3 را در کادر روبرو وارد نمایید

  مجموعه پوسترهای فارسی / مجموعة اللوحات الإعلانیة العربیة  / Collection of English Posters   صفحه نخست / پیوندها / عضویت /ورود/ خبرنامه  
  اخبار / بچه های نهضت / تریبون / نگاه نهضت / معرفی / تقدیرها / طلیعه نهضت/ اساسنامه نهضت